آب و هوا اقلیم استان از نوع خشک و بیابانی است که متوسط بارندگی سالیانه استان به 150 میلیمتر می رسد. حداکثر دمای سالانه  44 و پایین ترین دمای ثبت شده 5/21ـ  درجه سانتیگراد گزارش شده است.

شهر بیرجند

ناحیه‌ای که بیرجند جزء کوچکی از آن را تشکیل می دهد، قهستان نام داشت. این ناحیه از یک سو به دلیل کوهستانی بودن،  پناهگاه نهضت هایی نظیر اسماعیلیان بوده است، از سوی دیگر، به سبب خشکی اقلیمی و وجود بیابان‌هایی که به آب وهوای شبه جزیره عربستان شباهت دارد، مورد توجه اعرابی که از جور خلفای عباسی و حاکمان وقت می‌گریخته اند، قرار داشته است و این گریختگان به این منطقه پناه می‌آوردند.

در اسطوره‌های تاریخی، بنای قهستان را به سام بن نریمان نسبت می دهند و آن را بخشی از قلمرو فریدون، پنجمین پادشاه پیشدادی می‌دانند.

این شهر در حال حاضر، یکی از شهرهای مهم جنوب خراسان و یک از مراکز عمده تجاری و اقتصادی است. امامزاده زیدبن‌موسی یکی از اماکن دیدنی و زیارتی این شهر است.



مراکز دیدنی:

    تخت سردار، سنگ نگاره لاخ مزار، سنگ نگاره و نقش کال جنگال، قلعه فورک، مدرسه شوکتیه، قلعه شاه دژ، قلعه کهنه و تپه صیادان، قلعه نیه، مزار پر سر، مزار پیرحاجیان، مزار یا قدمگاه، ماهنگ، مسجد جامع چهار درخت، مسجد گلستان، باغ شوکت‌آباد

شهرستان طبس

شهرستان طبس از مناطق گرم وخشك است كه تابستانهاي آن بسيار گرم و داراي زمستانهاي نسبتا سرد مي باشد بگونه اي كه در بررسي آمار بلند مدت موجود براي اين شهر درجه حرارت حداكثري مطلق معادل ۱۵+ درجه و حداقل مطلق ۹- در جه سانتيگراد ثبت گرديده است كه با مقايسه ارقام مربوط به درجه حرارتهاي ماههاي گرم و سرد سال اختلاف دماي اين ماهها به بيش از ۵۰ درجه سانتيگراد مي رسد همچنين ماندگاري گرما در فصل گرما در اين شهر بگونه اي است كه گاهي در اوج گرما براي روزهاي متوالي بيش از ۱۲ ساعت در شبانه روز درجه حرارت هوا بالاي ۴۰ درجه سانتيگراد مي باشد
طبس بزرگترين شهرستان ايران و در شمال شرق استان يزد ؛ غرب استان خراسان جنوبي؛جنوب خراسان ؛ غرب اصفهان و شمال كرمان و در مدار ۳۳ درجه و ۳۵ دقيقه شمالي و نصف النهار ۵۶ درجه و ۵۵ دقيقه شرقي، در منطقه اي با آب و هواي بياباني واقع شده، است. شهرستان طبس تا تيرماه سال ۱۳۳۹، يكي از بخش‌هاي سه‌گانهٔ شهرستان فردوس بود كه در اين سال جدا شده و به صورت شهرستان درآمد.
تا سال ۱۳۸۰، شهرستان طبس، يكي از شهرستان‌هاي استان خراسان بود كه در اين سال با تصويب هيأت دولت از استان خراسان جدا شده و به استان يزد ملحق شد و سپس در اسفند ماه سال ۱۳۹۱ از استان يزد منتزع وبه استان خراسان جنوبي الحاق گرديد .
‏منابع تاريخي و جغرافيايي و سفرنامه‌ها اين شهر را كه هم اكنون صرفا با نام (طبس) يا (طبس گلشن) شناخته مي‌شود به صورت‌هاي (طبس)،(تبس)، (طبسين)، (طبسان)، (طبس تمر) و (طبس گيلكي) ضبط كرده‌اند؛ كه به اين اسامي طبس خرما را هم بايد اضافه كرد.
‏با توجه به اينكه شهر طبس در محلي واقع شده است كه در اين محل در دوران‌هاي گذشته زمين‌شناسي بقاياي دريايي به نام (تتيس) قرار داشته است، احتمال تاثير نام اين دريا را در نامگذاري شهر طبس يا (تبس) نبايد از نظر دور داشت.
نويسنده كتاب چهار سو با اعتقاد به ريشه مشترك تبس و تب، طبس را يكي از شهرهايي مي‌داند كه نامش با جغرافي دين مهر ارتباط دارد

 

جاذبه هاي گردشگري

بارگاه امام زاده حسين بن موسي الكاظم (ع) ، امام زاده علي ، امام زاده حسين ، امام زاده زرگ ، امام زاده فشاء - طاق شاه عباس كه قدمت آن به ۷۰۰ سال است و از دوران صفويه مي باشد ، باغ گلشن – مزارشيخ ابونصر ايراوه اي (پيرحاجات) – روستاي ييلاقي ازميغان روستاي ييلاقي خرو – سد وزني قوسي كريت با قدمت حدود هزارسال و ۶۰ متر ارتفاع – تاق مشهور به شاه عباس - سد كريت ، باغ گلشن ، قلعه فدائيان حسن صباح ، قلعه نايبند ، طاق شاه عباس، آبگرم روستاي ديگ رستم ، روستاي سرند وماودر ، خانه گبر، ، قلعه شاهزاده ، قلعه غني آباد ، قلعه هودر ، قلعه بم ، قلعه يوسف آباد، قلعه دختر، قلعه كلشانه ، قلعه حسن آباد شجاع ، قلعه پيرحاجات ، قلعه جوخواه ، قلعه پيستان، قلعه پروده ، ارگ طبس ، قلعه كهنه فهالنج ، حسينيه يوسف آباد، مسجد دستگردان ، مزارخسروآباد، و... مجموعاً بالغ بر۱۵۵ اثرتاريخي مي شود

 


شهرستان قاینات

مارکوپولو در سفرنامه خود از این شهر به نام  تونوکاین نام برده است که این نام ازنام دو شهر بزرگ آن ایالت ـ قهستان ـ که تون و قاین باشد، گرفته شده است. همچنین درسال 444 هـ. ق ناصرخسرو قبادیانی از این شهر دیدن کرده و از استحکامات شهر و مسجد جمعه آن یاد کرده است.

ایالت قهستان، همزمان با ورود اعراب به ایران، پناهگاه زرتشتیانی بود که به آن پناه آورده بودند. حمدالله مستوفی، در قرن هشتم هجری از مرکزیت قاین نسبت به آبادی های دیگر قهستان، و همچنین از فراوانی زعفران و میوه آن گزارش داده است. یکی از مهمترین آثار تاریخ قاین، مسجد جامع است که از بناهای قرن هشتم هجری می باشد.


مراکز دیدنی:

    آرامگاه بوذرجمهر، آرامگاه شیخ ابوالمفاخر، مسجدجامع قاین

شهرستان سربیشه

در کتابهای تاریخی بهارستان، نزهه القلوب و معجم البلدان از سربیشه و مؤمن آباد و نهارجان اسم برده شده است و مساجد و آثار کهن شهر مورد توجه سیاحان قرار گرفته است.

در وجه تسمیه سربیشه گفته شده است چون زمین قسمت جنوبی شهر آبخیز و سرسبز بوده و شهردر مدخل این محل قرار داشته است به آن سربیشه گفته اند. در اقوال دیگر نیز گفته شده از قبیل سربیشه که بدلیل سردی هوا به این نام معروف بوده و به مرور زمان حرف (د) حذف گردیده است.

سربیشه از پیشینه تاریخی بسیار غنی برخوردار بوده و به‌همین دلیل، در گوشه و کنار شهرستان آثار تاریخی و دیدنی متنوعی به چشم می خورد.



مراکز دیدنی:

    مزار بی‌بی زینب خاتون، مزار سید حامد علوی، چشمه آبگرم گندکان، مسجد پخت، مسجد گنجی، منزل یاوری، چشمه آبترش

شهرستان سرایان

سرایان در160 کیلومتری شمال غربی شهرستان بیرجند در استان خراسان جنوبی قرار دارد و مشتمل بر سه دهستان (آیَسک ـ سه قلعه ـ مصعبی) می‌باشد. وسعت این بخش 9318 کیلومتر مربع بوده و از نظر طبیعی به دو منطقه کوهستانی وکویری قابل تقسیم می‌شود و جمعیت این شهرستان بالغ بر 50038 نفر می باشد.



مراکز دیدنی:

    مناطق ییلاقی و سرسبز دره مصعبی، مناطق ییلاقی آمین و بوسی و خاور علیا و سفلی، دره سبز رود کریمو، غار اژدها‌‌ و بتون در روستای چرمه، قلعه‌های قدیمی سه قلعه، پیراباذر، قلعه قلاع، امامزاده سلطان کریمشاه، امامزاده سلطان ابوالقاسم، امامزاده شاهزاده افضل، امامزاده مصیب، امامزاده تورانشاه، کاروانسرای سرایان

شهرستان نهبندان‌

ناحیه‌ای است‌کویری، خشک و کم آب. اهمیت این منطقه‌ پیش‌ از‌ اسلام بسیار بیش‌تر بوده است‌ چرا که این منطقه‌ در مسیر بندرعباس به خراسان قرار داشته و‌ از ‌این باب موقعیتی سوق‌الجیشی داشته است.‌

جمعیت شهرستان نهبندان در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375 هـ. ش، 43.065 نفر بوده است که از این شمار 21.698 نفر مرد و 21.367 نفر زن بوده اند. مردم نهبندان ایرانی و‌ آریایی نژادند و با گویش محلی و نزدیک به خراسانی سخن می‌گویند.

لهجه آن‌ها به گویش سیستانی نیز نزدیک است و بعضی از آن‌ها به سیستانی سخن می‌گویند. همه نهبندانی ها پیرو مذهب شیعه جعفری هستند. مردم نهبندان سخت‌کوش، مهربان، ساده، آزاده، پاک‌اندیش و مهمان نوازند.

مهم‌ترین هنردستی مردم این ناحیه، قالیچه بافی است. مردم منطقه با تولید ‌قالیچه‌هایی با طرح‌های بلوچی، ترکمنی، و نقش های گلدانی، مددخانی و محلی، درآمد عمومی را افزایش می‌دهند و برخی از این صنایع نیز به خارج صادر می‌شود.


شهر ستان خوسف

۳۶كيلومتري غرب بيرجند ودر حاشيه كوير قرارگرفته خوسف از شمال به شهرستان سرايان از مشرق به بخش مركزي بيرجند، از جنوب به نهبندان و از مغرب به شهرستان طبس محدود مي شود. مركز شهرستان به طول جغرافيايي ۳۸-۵۳ و عرض جفرافيايي ۴۶-۳۲ و به ارتفاع ۱۲۹۰ متر از سطح دريا مي باشد..مجموع جمعيت شهرستان خوسف بر اساس آمارگيري سال ۱۳۹۰، ۲۹۰۱۹ معادل ۷۵۶۴ خانوار مي باشند.
اين شهرستان داراي دو بخش مركزي و ماژان مي باشد.


مراکز دیدنی: 


از اماكن تاريخي خوسف مي توان به مسجد جامع،آرامگاه ابن حسام،آسياب هاي آبي، قلاع مختلف، بقاع متبركه (مزار شاه سليمان علي، مزارنصرآباد سلطان ابوالقاسم ابن موسي بن جعفر، مزار گيو، و...)آب انبارها،مساجد تاريخي ،روستاهاي گردشگري خور و آرك و منازل قديمي اشاره كرد.علاوه بر اماكن تاريخي مذكور مي توان به آبگرم لوت كه در۷۵ كيلومتري جنوب شرقي خوسف قرار دارد، اشاره كرد كه به دليل داشتن آب معدني و گرم براي امراض پوستي و... مفيد است ودر تمام ايام سال پذيراي مسافران وگردشگران زيادي از ديگر نقاط استان مي باشد. وجود بافت قديمي با اثار تاريخي ارزشمند از ويژگي هاي شاخص اين شهرستان محسوب مي شود. اين بافت كه به لحاظ موقعيت طبيعي و واقع شدن بر روي هسته مقاوم، از زمين لرزه در امان مانده يكي ازسالمترين بافتهاي تاريخي به شمار مي رود .

شهرستان زیرکوه

عرض جغرافيايي : ۳۳ درجه، ۲۳ دقيقه .
طول جغرافيايي : ۲۰ درجه، ۶۰ دقيقه .
فاصله مركز شهرستان از مرز مشترك : ۸۵ كيلومتر
طول مرز مشترك با افغانستان : ۱۴۷ كيلومتر
ارتفاع از سطح دريا : ۱۳۳۰ متر

در شرقي ترين نقطه از سرزمين قهستان كه وسعت آوازه اش از برگ برگ سفرنامه ناصرخسرو و بهارستان آيتي به گوش مي¬رسد، منطقه اي وجود دارد با نام «زيركوه». شايد براي خيلي ها اين سوال پيش آمده باشد كه چرا زيركوه؟ در پاسخ بايد گفت كه مهم¬ترين ارتفاعات اين منطقه رشته كوه شاسكوه و آهنگران به طول تقريبي ۳۰ كيلومتر مانند كمربندي بخش مركزي شهرستان قاين را از اين منطقه جدا ساخته و عمده ساكنان آن يا در حاشيه اين رشته كوه و يا در دشت وسيعي كه محدوده آن را مي توان چنين ترسيم نمود، روزگار مي¬گذرانند. منطقه زيركوه در سال ۱۳۹۱ به شهرستان ارتقا يافت. اين شهرستان در شمال شرقي استان واقع شده‌ و مركزيت آن شهر حاجي آباد است؛ از شمال به شهرستان خواف – از جنوب به شهرستان درميان – از شرق به كشور افغانستان و از غرب به شهرستان قاين محدود شده است.

 

جاذبه هاي گردشگري اين شهرستان به ۳ قطب تقسيم ميشود:
قطب اول ؛ اماكن مذهبي و بقاع متبركه
قطب دوم ؛ اماكن تاريخي و باستاني
قطب سوم ؛ جاذبه هاي طبيعي

اماكن زيادي از جمله : بارگاه امامزاده مير سعيدالله از نوادگان موسي ابن جعفر در روستاي شاهرخت–امامزاده داوود كلاته مزار از نوادگان حضرت ابالفضل (ع) – مسجد النور روستاي پيشبر از نوادگان حضرت موسي ابن جعفر (ع) – بارگاه عمربن داوود يا ۴گنبد افين از نوادگان حضرت ابالفضل (ع) – بارگاه خواجه محمد در روستاي گمنج–امامزاده عبدالقادر در روستاي زيبا و ييلاقيشوشك - بارگاه سيد محمود در منطقه مرزي مارزنگي– قدمگاه و زيارتگاه دوازده امام آبيز– و زيارتگاه شاسكوه در بالاي قله زيباي شاسكوه از جله اين اماكن مقدس است كه همه ساله و در فصول مختلف سال پذيراي مشتاقان و زائران زيادي از جاي جاي استان و استانهاي همجوار است.
مشهورترين اماكن تاریخی عبارتند از : مسجد جامع افين مربوط به دوره تيموري – رباط و كاروانسراي شاه عباسي زردان مربوط به دوره صفويه – آسياب هاي آبي روستاي افين و باغستان زهان مربوط به دوره صفويه – بند تاريخي تجنود مربوط به دوره قاجار –غار پهلوانو بند سنگي دربند استندمربوط به دوره اسلامي قرن ۵ هجري – قلعه حسن باي خان شاهرخت مربوط به دوره سلجوقي – قلعه كوه آبيز مربوط به دوره سلجوقي همچنين قلاع متعدد ديگر كه بر بلنداي ارتفاعات شهرستان ساخته شده اند از جمله قلعه دختر در دره زيباي آهنگران – قلعه كوه افين– قلعه كوه زردان و آثار متعدد يگر.
جاذبه هاي طبيعي : كوير زيباي همت اباد– دره و آبشار زيباي تجنود– دره و ابشار سي آ ب گزخت - سد حاجي اباد (خبر آبگيري سد) – دق پطرگان– تپه هاي شقايق مشهور به كافرگ– قله و زيارتگاه شاسكوه– دشت لاله آهنگران – لاله هاي منحصر به فرد اردكول– بيشه محمد اباد–پيكستان استند– طبيعت زيباي خوش آبه در دل كوير ( توضيح ) و .... از جمله مكانهاي طبيعي و ديدني شهرستان زيركوه است
وجود گونه هاي نادر از حيوانات و پرندگان وحشي است. وجود رشته كوههاي مرتفع و صعب العبور علاوه بر خلق طبيعتي زيبا محيط امني براي گونه هاي حيات وحش از جمله : كل – بز – قوچ و ميش ايجاد كرده است . خوشبختانه سال گذشته گونه نادر و كمياب پلنگ ايراني نيز در ارتفاعات زيركوه رويت شد كه جاي بسي خوشحالي دارد.
همچنين دشت هاي پهناور و كويرهاي زيبا پرندگان و جانوران زيادي از جمله هوبره– زاغ بور –كبك – تيهو - گربه شني – آهو و ..را در خود جاي داده است كه به عنوان يكي از جاذبه هاي زيباي گردشگري شهرستان شناخته مي شود.

شهرستان درميان داراي مراكز متعدد تاريخي است كه هر يك از آن ها گواه رد پاي پر رنگ تاريخ در هر برهه از زمان است. از استقرار هاي پيش از تاريخ در شهرستان درميان اطلاعات زيادي در دست نيست؛ اما به احتمال فراوان اين شهرستان در ادوار پيش از تاريخ شاهد حضور اجتماعات انساني بوده است. وجود اسامي برخي روستاها نظير گاويج، آسفيچ، تخويچ و غيره سابقه تاريخي اين روستاها را به دوران پيش از اسلام مي رساند. تپه هاي مبارزي و خرگوشي مهمترين آثار دوره اشكاني است كه در حومه شهر طبس مسينا واقع شده اند.
عمده آثار تاريخي موجود در شهرستان درميان متعلق به دوره اسلامي است و نشان از اهميت و رونق اين شهرستان در ادوار مختلف اسلامي دارد. در قرون اوليه اسلامي طبس مسينا شهر بزرگي است كه در برخي از منابع تاريخي به آن اشاره شده است و وجود برج و باروي عظيم اين شهر و تعدد محوطه هاي تاريخي پيرامون آن شاهد ديگري بر اين مدعاست.
بررسي ها و گمانه زني هاي باستان شناسي نشانه هاي رونق منطقه در قرون اوليه اسلامي را به دست داده است. وجود قلاع تاريخي متعلق به قرون پنجم و ششم هجري در شهرستان درميان از جمله قلعه كل حسن صباح اين منطقه را به يكي از پايگاه هاي مهم اسماعيليان بعد از الموت تبديل كرده بود.

 

شهرستان درميان

امروز با وسعت معادل۵۷۹۷ كيلومتر مربع در موقعيت جغرافيائي ۵۹ درجه و ۲۸ دقيقه تا ۶۰ درجه و۴۷ دقيقه طول شرقي و ۳۲ درجه و۳۲ دقيقه تا ۳۳درجه و۲۱دقيقه عرض شمالي قرار گرفته، شمال اين شهرستان به شهرستان قائنات جنوب به شهرستان سربيشه غرب به شهرستان بيرجند و شرق آن با مرزي به طول۷۰ كيلومتر به استان شيندند افغانستان متصل است.
مساحت
وسعت شهرستان درميان ۵۷۹۷ كيلومتر مربع مي باشد كه ۰۸/۶ درصد مساحت كل استان را در بر گرفته است.

جاذبه های گردشگری

روستاي هدف گردشگري فورگ
قلعه تاريخي فورگ
قدمت بنا:افشاريه شماره ثبت: ۳۴۵۰ تاريخ: ۲۸/۱۲/۷۹
منطقه نمونه گردشگري قهستان(درخش و آسيابان):

منطقه نمونه گردشگري درميان (درخش و آسيابان) با شماره مصوبه ۱۳۸۵۵۰/ت ۳۸۵۸۹ ه در مورخ ۲۸/۰۸/۸۶ با درجه استاني مورد تصويب دولت قرار گرفت. 

 ۱-آسبادهاي طبس مسينا: قدمت اثر: قاجار شماره ثبت : ۴۶۶۱ تاريخ ثبت :۱۶/۰۸/۱۳۸۰
  -مسجد جامع هندوالانقدمت اثر: تيموري شماره ثبت : ۱۸۹۳ تاريخ ثبت : ۱۱/۰۵/۱۳۷۶

مسجد جامع روستاي هندوالان از بناهاي دوره تيموري و از مهمترين و با شكوه ترين بنا هاي تاريخي درميان مي با

قلعه طبس مسيناقدمت اثر: اسلامي شماره ثبت : ۸۲۸۰ تاريخ ثبت : ۲۴/۰۱/۱۳۸۲

 منطقه حفاظت شده درميان: منطقه حفاظت شده درميان در جلسه شوراعالي محيط زيست در تاريخ ۱۲/۱۱/۸۶ به عنوان مناطق حفاظت شده استان معرفي گرديد

 

1000 کاراکتر باقیمانده است


123

اورژانس اجتماعی

1480

صدای مشاور

09628

خط ملی اعتیاد

50005778620

سامانه پیام کوتاه

 

مشاوره اینترنتی

 

فیش حقوقی


ارتباط با مدیر کل


شکایات و اعلامات


دستورالعمل ها و فرم ها


اسناد و قوانین


کمک های مردمی


نظرسنجی و نظام پیشنهادات